wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów

Województwo

łódzkie
  • Tablica pamiątkowa
  • Zalew Cieszanowski
  • Kapliczka
  • Kaplica
  • Dwór w Trzepnicy
  • Remiza OSP
  • Krajobraz
  • Okazałe drzewo w parku dworskim
  • Trzepnica
  • Las pod Trzepnicą
  • Dwór w Trzepnicy
  • Prace archeologiczne prowadzona w grodzisku
  • Prace archeologiczne prowadzona w grodzisku
  • Prace archeologiczne prowadzona w grodzisku
  • Prace archeologiczne prowadzona w grodzisku
  • Wizualizacja planowanej rekonstrukcji grodu
  • Wizualizacja planowanej rekonstrukcji grodu
  • Prace archeologiczne prowadzona w grodzisku
  • Prace archeologiczne prowadzona w grodzisku
  • Grodzisko w Tumie pod Łączycą
  • Archikolegiata w Tumie
  • Archikolegiata w Tumie
  • Archikolegiata w Tumie
  • Archikolegiata w Tumie

Herb

WOJEWÓDZTWO ŁÓDZKIE


Mapa Polski - województwo Łódzkie

 

 

Stolica województwa:
Łódź
Obszar:
18 219 km²
Ludność ogółem: 2 541 832 mieszk. (GUS 2009 r.)
• w miastach 1 630 989
• na wsi 910 843
Większe miasta: Łódź, Piotrków, Pabianice, Tomaszów Mazowiecki, Bełchatów, Zgierz, Skierniewice, Radomsko, Kutno, Zduńska Wola, Sieradz, Łowicz
Gęstość zaludnienia: 140 mieszk./km²
Urbanizacja 64 %
Powiaty ogółem: 24
• powiaty grodzkie 3
• powiaty ziemskie 21
Gminy ogółem: 177
• gminy miejskie 18
• gminy miejsko - wiejskie 25
• gminy wiejskie 134 
Tablica rejestracyjna: E

 

GUS
Województwo Łódzkie - Statystyczny portret terytorium

Statystyczne Vademecum Samorządowca - innowacyjna publikacja opracowana przez Główny Urząd Statystyczny, przedstawia statystyczne portrety jednostek terytorialnych naszego kraju.
czytaj więcej

 

Region łódzki znajduje się w geometrycznym centrum Polski. Położenie województwa miało i nadal ma ogromne znaczenie dla jego rozwoju gospodarczego. Ponad 200 lat temu właśnie tutaj przemysłowcy z całej Europy – w ciągu zaledwie dwóch pokoleń – stworzyli potężny ośrodek przemysłowy, a małe miasteczko Łódź stało się drugą co do wielkości aglomeracją w Polsce.

Strukturę administracyjną województwa tworzą 24 powiaty, w tym: 3 grodzkie i 21 ziemskich oraz 177 gmin, w tym: 18 miejskich, 24 miejsko – gminnych i 135 wiejskich.

Pomimo zmian politycznych, ustrojowych i gospodarczych w Polsce po roku 1989, strategiczne powiązania województwa pozostały niezmienne. Tworzą je trzy transeuropejskie szlaki transportowe, wyznaczające kierunki współpracy gospodarczej.

Kierunek północno – wschodni, autostradą A-2, otworzy kierunek w głąb Rosji i do Moskwy

Kierunek północny, autostradą A-1, otworzy kierunek na Skandynawię i Kaliningrad,

Kierunek zachodni, autostradą A-2, przez Berlin skieruje ruch samochodowy na szlaki Europy Zachodniej.

Region stara się o rozwój połączeń lotniczych z wykorzystaniem lotnisk w Łodzi (Lublinek) i w Łasku – przystosowanie części lotniska wojskowego do potrzeb komunikacji towarowej typu cargo, a w przyszłości także pasażerskiej.

Stolica regionu – Łódź, to miasto o szczególnym uroku. Choć jego pejzaż miejski został zdominowany przez budowle reymontowskiej "Ziemi Obiecanej", z kominami, fabrykami i pałacami wybudowanymi w XIX wieku, to dzisiaj Łódź jest miejscem rozwoju nowych technologii oraz przemysłów, nowoczesnych instytucji finansowych, a także regionalnym centrum kultury i sztuki.

Najsłynniejsza ulica środkowej Polski – Piotrkowska – pełna sklepów, pubów, restauracji i kawiarni tętniących koncertami i wystawami jest dumą mieszkańców Łodzi i atrakcją turystyczną regionu. Znaczące imprezy i festiwale o zasięgu międzynarodowym, jak Camerimage, Łódzkie Spotkania Baletowe i Festiwal Dialogu Czterech Kultur corocznie ściągają do Łodzi miłośników sztuki z całej Europy.

Aglomeracja łódzka jest znaczącym ośrodkiem akademickim. Blisko 100 tysięcy studentów uczących się na 20 wyższych uczelniach, w tym 6 publicznych, stawia województwo w krajowej czołówce miast o ogromnych możliwościach intelektualnych.

Wspólnym dziełem środowiska naukowego, gospodarczego i samorządowego jest inicjatywa budowy Parku Technologicznego w Łodzi. Park zapewni praktyczne wykorzystanie wyników badań naukowych łódzkich uczelni i przyczyni się do transferu technologii dla potrzeb przemysłowych regionu.

Nie tylko korzystne połączenia transportowe regionu stanowią o jego perspektywach rozwoju. Także zasoby naturalne i infrastruktura techniczna odgrywały i będą w przyszłości odgrywać istotną rolę w rozwoju województwa. Planuje się między innymi rozbudowę kompleksu górniczo-energetycznego "Bełchatów-Szczerców", rozbudowę sieci przesyłowych gazu w południowo-zachodniej części regionu, kontynuację badań i wdrożenie systemów wykorzystania wód geotermalnych w zachodniej części województwa.

Województwo Łódzkie jest także krajowym potentatem w produkcji płytek ceramicznych. ZPC Opoczno, Ceramika Paradyż, Ceramika Tubądzin i kilka mniejszych firm wytwarzają ok. 70% polskiej produkcji płytek.

Znaczącym elementem rozwoju gospodarczego są kompleksy Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, która oferuje atrakcyjne warunki inwestowania. Inwestorzy otrzymują pomoc w formie zwolnień podatkowych i mają ustawowo zagwarantowaną niezmienność raz praw nabytych do ulg. Strefa obejmuje 283 ha, zlokalizowana jest w podstrefach w Łodzi, Zgierzu, Ozorkowie i w gminie Ksawerów, a poza obszarem aglomeracji łódzkiej na gruntach Tomaszowa Mazowieckiego, Rawy Mazowieckiej, Radomska, Kutna i Łęczycy.

Na terenie województwa corocznie odbywa się szereg imprez targowych. Do największych i najbardziej znaczących należą: INTERTELECOM – Międzynarodowe Targi Łączności, INTERFLOWER – Targi Architektury Krajobrazu, Ogrodnictwa i Kwiaciarstwa, INTERFLAT – Międzynarodowe Targi Wyposażenia Wnętrz i Budownictwa, CEDE – Środkowoeuropejska Wystawa Produktów Stomatologicznych, INTERMED – Międzynarodowe Wystawy Leków i Sprzętu Medycznego.

Wśród krajobrazów kulturowych Polski, województwo łódzkie zalicza się do miejsc i obszarów o unikalnych wartościach. Do najciekawszych atrakcji turystycznych regionu zalicza się zespół przestrzenny Nieborów i Arkadia – przykład krajobrazu komponowanego, gdzie zespół pałacowo-parkowy połączony jest zabytkową, romantyczną aleją; Łowicz – stolica dawnego Księstwa Łowickiego i podregionu kulturowego, miejsce kultu religijnego; zespół przestrzenny Łęczyca – Tum, stanowiący początek "Szlaku Romańskiego". Łódź i zespoły miejskie w jej sąsiedztwie – Pabianice, Konstantynów Łódzki, Zgierz, Ozorków, Aleksandrów Łódzki – są wartościowymi zespołami urbanistycznymi, dokumentującymi epokę pierwszego uprzemysłowienia, zachowanymi od ponad 170 lat.

Województwo Łódzkie będące wspólnym obszarem administracyjnym dla trzech ziem o wyodrębnionej tożsamości kulturowej – ziemi łęczyckiej, rawskiej i sieradzkiej, jest szczególnie bogate w ciągle żywe tradycje sztuki ludowej o znaczeniu ogólnopolskim. Łódź i większe miasta regionu są ważnymi ośrodkami kulturalnymi. Trzy akademie artystyczne Łodzi i związane z nimi środowisko artystyczne dominują w obrazie kulturalnym regionu. Mnogość wystaw, koncertów i produkcji artystycznych dają szeroki wybór miłośnikom sztuk plastycznych, teatru, opery i baletu oraz filmu.

Już ta krótka charakterystyka Województwa Łódzkiego i jego stolicy świadczy o jego szczególnych możliwościach rozwoju i znakomitych perspektywach prowadzenia działalności gospodarczej w samym środku Polski i Europy Środkowo-Wschodniej. Z pewnością już w najbliższej przyszłości ambitni przedsiębiorcy stworzą tu kolejną łódzką ziemię obiecaną, która – tak samo jak 200 lat temu – będzie miejscem sukcesów przedsiębiorców z całej Europy.

Kultura

 Województwo Łódzkie może się poszczycić bogatymi zbiorami dziedzictwa kulturowego regionu, Polski i świata. Najciekawszymi placówkami muzealnymi w regionie są: Muzeum Okręgowe w Tomaszowie Mazowieckim, Muzeum Ziemi Rawskiej, Muzeum Okręgowe w Sieradzu, Muzeum Regionalne w Opocznie, Muzeum Ziemi Wieluńskiej, Muzea w Łowiczu i Łęczycy. Rolę animatorów działań kulturalnych na tym terenie pełnią miejskie i gminne ośrodki kultury, których działania na szczeblu wojewódzkim i ogólnopolskim koordynuje Łódzki Dom Kultury.

Łódź jest miastem, w którym działa wiele różnorodnych placówek muzealnych z siedzibami w zabytkowych XIX-wiecznych obiektach. Łódzkie muzea mogą się poszczycić unikatowymi zbiorami, a podejmowane przez te placówki działania artystyczne i badania naukowe sprawiają, że uczestniczą one aktywnie w życiu naukowym oraz kulturalnym miasta i stanowią ważne miejsce na mapie kulturalnej i naukowej Łodzi.

Na szczególną uwagę zasługują: Muzeum Sztuki, posiadające w swoich zbiorach unikatową w skali międzynarodowej kolekcję sztuki nowoczesnej; Centralne Muzeum Włókiennictwa z największą w Polsce i na świecie kolekcją tkaniny artystycznej (od 1972 roku organizator Międzynarodowego Triennale Tkaniny); Muzeum Historii Miasta Łodzi ze słynną Galerią im. A. Rubinsteina; Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne, jedyna w Polsce placówka gromadząca eksponaty związane z teatrem i filmem lalkowym (posiada również czwartą w kraju pod względem wielkości i wartości kolekcję numizmatyczną - m. in. monety od XVII w p.n.e. do czasów współczesnych); Muzeum Kinematografii ze zbiorem unikatowych na skalę światową urządzeniami z epoki poprzedzającej wynalazek filmu, a także Muzeum Sportu i Turystyki, Muzeum Oświaty Łódzkiej, Muzeum Przyrodnicze Zakładu Zoologii Doświadczalnej i Biologii Ewolucyjnej UŁ, Muzeum Tradycji Niepodległościowych, Muzeum Geologiczne, Muzeum Książki Artystycznej, Muzeum Archidiecezji Łódzkiej.

Oblicze łódzkiej kultury kształtowane jest poprzez osiągnięcia działającychw mieście teatrów, które są organizatorami wielu międzynarodowych festiwali. Najstarszą sceną w Łodzi jest Teatr im. S. Jaracza działający od 110 lat.

Atrakcję dla melomanów stanowią koncerty Filharmonii Łódzkiej im. A. Rubinsteina, w której goszczą niejednokrotnie nie tylko krajowi, ale także zagraniczni soliści oraz dyrygenci.

Łódź to także miasto wielu imprez festiwalowych, przyciągających widza nie tylko z Polski, ale i z całego świata. Od kilku lat odbywa się tu jedna z najważniejszych imprez filmowych - Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Camerimage" oraz od 2002 roku Festiwal Dialogu Czterech Kultur, Spotkania Baletowe i Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Indywidualności Muzycznych im. A. Tansmana.

Także poza Łodzią odbywa się wiele imprez. Należą do nich m. in.: Międzynarodowy Festiwal Sztuki Akcji INTERAKCJE (Piotrków Trybunalski-maj), Międzynarodowy Turniej Aktorów Szczudlarzy "Złote Szczudła" (Sieradz-czerwiec), Wielki Turniej Rycerski (Łęczyca-sierpień), Łęczyca w Barwach Jesieni (Łęczyca-wrzesień).

Folklor Ziemi Łódzkiej

 Kultura ludowa nie była i nie jest jednolita w swoim charakterze, gdyż każda lokalna społeczność wiąże ją z określonymi warunkami geograficznymi, własną historią i tradycjami. Sprawia to, że mówiąc o niej mamy często na myśli kulturę regionalną, „małą ojczyznę” żyjących w niej ludzi.

Osadzona głęboko w psychice ludzkiej potrzeba tworzenia i przeżywania piękna każe ludowi zgodnie ze swoim punktem widzenia świata i własną kulturą duchową, często w pewnej izolacji społecznej, wypowiadać się w kształtach, kolorach i formach plastycznych odmiennych od tych, które znamy z historii sztuki.

Na terenie województwa łódzkiego do najciekawszych regionów etnograficznych, zachowujących tradycyjne elementy kultury ludowej, należą: łowicki, opoczyński i sieradzki. Regiony te przyciągają uwagę barwnością strojów, bogactwem sztuki ludowej oraz wciąż jeszcze żywą tradycją obrzędów i zwyczajów.

Wielowarstwowość kultury ludowej nie pozwala zająć się całością zagadnienia. Dlatego też eksponujemy jedynie dziedziny najbardziej reprezentatywne.

Strój

Tkactwo środkowej części Polski charakteryzuje się wielobarwnością tkanin o ornamentyce pasowej, kraciastej i kostkowej. Za najbardziej typową tkaninę należy uznać lniano-wełniany „pasiak”, który znalazł zastosowanie zarówno w stroju, jak i w tkaninie dekoracyjnej. W tkaninie tej kolory i rytmy pionowych pasów układają się w charakterystyczne dla danego regionu zestawy. Szczególnie widoczne jest to w stroju, chyba najbardziej spektakularnym wyróżniku tożsamości regionalnej. Dziś występuje on w formie bądź to zanikającej tradycji, prezentowanej na kościelnych uroczystościach (np. procesje Bożego Ciała w Łowiczu), bądź też jako wtórnie pojawiający się folklor „reprezentacyjny” (zespoły ludowe).

Tradycyjny strój ludowy – odświętny – najbogatszą formę osiągnął w regionie łowickim. Skala zastosowanych w nim barw doszła aż do kilkudziesięciu odcieni. Pojawił się nawet termin „moda łowicka”, oznaczający bogate zestawy kolorystyczne i szerokie raporty w tkaninie. Uboższą gamę kolorystyczną stroju opoczyńskiego rekompensowało wprowadzenie w tkaninie dodatkowego elementu zdobniczego w postaci geometrycznych wzorów kostkowych, uzyskiwanych specjalną techniką tkacką. Ciekawe zestawy barwne – z przewagą czerwieni – i ornamentacyjne spotykamy także w regionie sieradzkim.

Polska Środkowa to nie tylko „pasiak”, ale również kraty, dominujące w tkaninie dekoracyjnej jak: łowickie „nospy”, służące do przykrywania łóżek, „dywany" opoczyńskie, derki sieradzkie.

Szczególnie dekoracyjny i bogaty artystycznie wystrój nadają tkaninom ludowym hafty. Motywy zdobnicze kształtuje moda i miejscowa tradycja. Właściwie każdy region etnograficzny wytworzył w hafcie odrębne stylowo motywy i kompozycje, zharmonizowane z materiałem, krojem i kolorystyką całego stroju.

Opoczyńskie i Sieradzkie wyróżnia się jednobarwnymi wyszyciami o zgeometryzowanych motywach roślinnych. W kierunku realizmu poszedł haft w okolicach Łowicza, gdzie od początku XX wieku funkcjonuje wielobarwny haft krzyżykowy, zwany „szyciem ruskim", z dominującymi motywami kwiatowymi: bratka, róży czy całych bukietów kwiatów.

Wycinanki

 Jedną z ciekawszych, wyłącznie ludowych dziedzin sztuk plastycznych omawianego obszaru są wycinanki - dekoracyjne przekształcenie świata natury w formy umowne, uproszczone lub skomplikowane, zależnie od upodobań i typu wyobrażeń twórczyń. Rozwinęły się jako element dekoracyjny wnętrza mieszkalnego, łączony często z papierowymi kwiatkami i "pająkami".

Spotykamy tu zarówno wycinanki jedno-, jak i wielobarwne. Najczęściej kwadraty czy koła o promienistym układzie wzorów, harmonijnie zestawiające różne motywy roślinne, zwierzęce i geometryczne (najlepszy stylowo "kwadrat" opoczyński). Na szczególną uwagę zasługują wycinanki o kompozycji jedno- lub dwuosiowej, nawiązującej do świata roślin - rośliny doniczkowej tzw. "drzewka życia" (Sieradzkie, Opoczyńskie). Do wyjątków należą barwne wycinanki łowickie z rozbudowanymi scenami z życia wsi. Najistotniejszą cechą wyróżniającą styl wycinanek łowickich od innych jest ich malarskość.

Obrzędy

 Ludowa wizja świata i człowieka znajduje również swój wyraz w tradycyjnych obrzędach i zwyczajach, zarówno tych dorocznych, związanych z cyklem wegetacyjnym i świętami kościelnymi, jak i rodzinnych (np. chrzest, wesele, pogrzeb). Z wieloma obrzędami związana jest określona oprawa plastyczna, charakterystyczna dla danego regionu.

I tak wieniec dożynkowy pełni symboliczną funkcję podczas zakończenia prac w polu, symbolizując obfitość i urodzaj. Upleciony z kłosów zbóż, przybrany wstążkami, owocami, kwiatami, a w Opoczyńskiem także jajkami.

Z cyklem Świąt Wielkanocnych związany jest zwyczaj ozdabiania jaj – „pisanek" – traktowanych jako symbol Zmartwychwstania czy też życiodajnej, dobroczynnej mocy. Techniki zdobienia jaj są różne i mają lokalny zasięg. W Łowickiem wydmuszki oklejane są miniaturowymi wycinankami z kolorowego papieru. W Opoczyńskiem i Sieradzkiem dominuje natomiast technika batikowa – pisania roztopionym woskiem i pokrywania jaj barwnikiem. Na „pisankach" przeważają motywy geometryczne i stylizowane roślinne (motywy krzyży, słońca, drzewa).

„Swojskość" i „rodzinność" kultury ludowej polega zarówno na podobieństwach, jak i regionalnych różnicach, które świadomie się eksponuje. Decydujący wpływ na zróżnicowanie mają przede wszystkim te elementy, które w jakiś sposób podnoszą prestiż i wywołują poczucie własnej odrębności w stosunku do innych grup (obcych – z reguły ocenianych negatywnie).

Dziś już na ogół kwestionuje się zasadność podziału kraju na grupy etnograficzne. Stabilna niegdyś kultura ludowa ulega bowiem szybkiej transformacji. Wskutek przemian gospodarczych, społecznych i cywilizacyjnych zanikają poszczególne jej elementy, stanowiące zarówno sferę duchową, jak i materialną. Jednakże w pewnych dziedzinach kultury nadal możemy mówić o regionach, zachowujących swoje tradycyjne wartości, które warto chronić przed zapomnieniem.

źródło: www.lodzkie.pl

Wizytówki