wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów

Województwo

śląskie
  • Plac przed kościołem
  • Stacja kolejowa w Taciszowie
  • Kamilianie z Taciszowa
  • Kościół w Taciszowie
  • Ludwisarnia Taciszów
  • Ludwisarnia w Taciszowie
  • Kapliczka
  • Krajobraz pod Ochabami
  • Krajobraz pod Ochabami
  • Ołtarz główny w kościele w Krowiarkach
  • Mauzoleum Donnersmarcków
  • Widok na pałac od strony parku
  • Pałac na starych widokówkach
  • Pałac na starych widokówkach
  • Widok na park
  • Szkoła podstawowa
  • Szkoła podstawowa
  • Pałac w Krowiarkach
  • Pałac w Krowiarkach
  • Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
  • Pałac
  • Poświęcenie pomnika powstańców styczniowych w Jaworzniku
  • Poświęcenie pomnika powstańców styczniowych w Jaworzniku
  • Stawy hodowlane

Herb

WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE


Mapa Polski - województwo  Śląskie

 

 

Stolica województwa:
Katowice
Obszar:
12 333 km²
Ludność ogółem: 4 640 725 mieszk. (GUS 2009 r.)
• w miastach 3 624 410
• na wsi 1 016 315
Większe miasta: Katowice, Bielsko-Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jaworzno, Racibórz, Ruda Śląska, Rybnik, Sosnowiec, Zabrze, Żywiec
Gęstość zaludnienia: 376 mieszk./km²
Urbanizacja 78,4%
Powiaty ogółem:

36

• powiaty grodzkie 19
• powiaty ziemskie 17
Gminy ogółem: 167
• gminy miejskie 49
• gminy miejsko - wiejskie 22
• gminy wiejskie 96
Tablica rejestracyjna:

S

 

GUS Województwo Śląskie - Statystyczny portret terytorium

Statystyczne Vademecum Samorządowca - innowacyjna publikacja opracowana przez Główny Urząd Statystyczny, przedstawia statystyczne portrety jednostek terytorialnych naszego kraju.
czytaj więcej

 

Województwo śląskie usytuowane jest w południowej części Polski. Region sąsiaduje z województwami: opolskim, łódzkim, świętokrzyskim i małopolskim, a od południa graniczy z Republikami: Czeską i Słowacką. W promieniu 600 km od Katowic znajduje się część europejskich stolic: Warszawa, Praga, Bratysława, Wiedeń, Budapeszt i Berlin.

Śląskie zajmuje 14. miejsce w kraju pod względem obszaru, a 2. pod względem liczby ludności. Na terenie województwa można wyróżnić 4 aglomeracje miejskie: górnośląską – o znaczeniu europejskim oraz bielską, częstochowską i rybnicką – o znaczeniu krajowym. Największą rolę administracyjną, gospodarczą i kulturową odgrywają miasta: Katowice, Sosnowiec, Bytom, Gliwice, Zabrze, Tychy i Chorzów. W nich skupiają się uczelnie, instytucje kultury i większe firmy. Rybnik, Bielsko-Biała i Częstochowa to stolice pozostałych subregionów.

O specyfice regionu decyduje Aglomeracja Górnośląska, która jest zespołem miast nieomal stykających się ze sobą, tworzących 70-kilometrowy pas – od Dąbrowy Górniczej aż do Gliwic. Aglomeracja zajmuje około 18 procent powierzchni województwa (1 200 km kw.), a zamieszkuje ją blisko 60 procent mieszkańców regionu. Jest rzeczą oczywistą, że w aglomeracjach tego typu jednym z najważniejszych wyzwań jest komunikacja. Pod względem infrastruktury komunikacyjnej Śląskie zajmuje w kraju uprzywilejowaną pozycję – i to nie tylko z uwagi na najlepiej rozwiniętą sieć komunikacji miejskiej, czego dowodzi m. in. ponad 20-procentowy udział w długości wszystkich krajowych linii komunikacyjnych. Śląsk usytuowany jest na przecięciu dwóch traktów komunikacyjnych o znaczeniu europejskim (korytarz III: Berlin – Wrocław – Katowice – Kraków – Lwów i korytarz IV: Gdańsk – Katowice – Żylina) oraz na skrzyżowaniu szeregu drogowych szlaków komunikacyjnych. Na linii wschód – zachód przebiega również autostrada A4 i budowana Drogowa Trasa Średnicowa Katowice – Gliwice. Ma ona prowadzić od Katowic przez Chorzów, Świętochłowice, Rudę Śląska, Zabrze do Gliwic i – w odróżnieniu od autostrady A4, która obsługuje przede wszystkim ruch dalekobieżny, w tym tranzyt – przejąć ruch lokalny. Śląskie jest też jednym z największych polskich węzłów kolejowych – pasażerskich i towarowych. W województwie realizowana jest blisko połowa krajowych połączeń: z katowickiego odjeżdżają pociągi wszystkich kategorii, również Euro- i Inter-City, zapewniając wygodne i szybkie połączenie z największymi miastami w Polsce i z krajami sąsiednimi (Czechy, Słowacja, Węgry, Austria i Niemcy). Podróżujący z Warszawy pociągiem Inter-City wysiadają w Katowicach już po 160 minutach. Tym, którzy chcą podróżować jeszcze szybciej, usługi oferuje Międzynarodowy Port Lotniczy „Katowice” w Pyrzowicach, z którego można dolecieć bezpośrednio do kilkunastu miast w Europie, Azji i Afryce. Zarówno on, jak i położenie w stosunkowo niedalekiej odległości od Katowic dwa inne międzynarodowe lotniska – w Balicach koło Krakowa oraz w Ostrawie (Czechy) – zdecydowanie podnoszą atrakcyjność komunikacyjną województwa. Międzynarodowy Port Lotniczy „Katowice” ma jeszcze jeden atut: w porównaniu z innymi portami lotniczymi w Polsce, z powodu nadzwyczaj dogodnych warunków meteorologicznych panujących na tym obszarze, charakteryzuje się najmniejszą liczbą „dni nielotnych”.

Województwo śląskie jest najbardziej uprzemysłowionym i zurbanizowanym regionem w Polsce. Jednak poza dobrze rozwiniętym przemysłem, region posiada tereny rolnicze oraz wyjątkowe walory przyrodniczo-krajobrazowe, a także szczególne miejsca kultu religijnego (Częstochowa), co znacząco wpływa na rozwój różnorodnych form turystyki.

Pod względem geograficznym Śląskie jest regionem bardzo urozmaiconym. Tereny województwa obejmują Wyżyny: Śląską i Krakowsko-Częstochowską, Pagóry Jaworznickie, Kotlinę Oświęcimską, Płaskowyże: Głubczycki i Rybnicki, Beskidy: Śląski, Żywiecki i Mały oraz Kotlinę Żywiecką. Pasma górskie Beskidu Śląskiego i Żywieckiego – położone w południowej części województwa – oraz tereny Jury Krakowsko-Częstochowskiej są wymarzonymi miejscami do uprawiania turystyki, tym bardziej, że w ciągu ostatnich kilkunastu lat na Śląsku podjęto wiele działań sprzyjających ochronie środowiska i ekologii. Zimą Beskidy, dysponujące ponad stu pięćdziesięcioma wyciągami narciarskimi, czekają na amatorów „białego szaleństwa”. Szczyrk, Korbelów, Brenna, Ustroń, Istebna, Wisła – to tylko niektóre z miejscowości, gdzie panują świetne warunki do uprawiania narciarstwa. W lecie Beskidy zachęcają do turystyki pieszej. Dobre zaplecze noclegowe – hotele, pensjonaty i prywatne kwatery o wysokim standardzie, oznakowane szlaki turystyczne, schroniska czekają na miłośników pięknych krajobrazów. Amatorzy wspinaczki skałkowej znajdą dla siebie idealne miejsce wśród wapiennych ostańców Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w północnej części województwa śląskiego. Tereny te, obfitujące w jaskinie, są popularne wśród grotołazów. Jura przyciąga też tych, którzy przemierzają ją na dwóch kółkach – dla nich przygotowano szlaki rowerowe. Na walory krajobrazowe Jury i Beskidów nie pozostają obojętni i ci, którzy uprawiają sporty ekstremalne, takie jak paintball, jazda na quadach, czy skoki na bungee. Chcąc odpocząć nad wodą, warto wybrać się nad jedno z dwóch jezior: Żywieckie czy Międzybrodzkie lub zbiorniki: Czaniec i Poraj.

Beskidy są znane również z turystyki uzdrowiskowej. Ośrodki sanatoryjne na stokach Równicy w Ustroniu czy Goczałkowicach-Zdroju oferują terapię chorób reumatycznych i narządów ruchu, układu krążenia i dróg oddechowych. Kuracjusze mogą tam liczyć m. in. na kąpiele w solance jodobromowej,zabiegi borowinowe, krioterapeutyczne, inhalacje i masaże.

Kuszącym wyzwaniem dla piechurów jest Pustynia Błędowska (rozciągający się między Błędowem i Kluczami – największy w Polsce obszar piasków lotnych – jedyna naturalna pustynia w Europie) i liczne parki krajobrazowe województwa śląskiego. Najatrakcyjniejsze z nich to Babiogórski Park Narodowy oraz Parki Krajobrazowe: Beskidu Małego, Beskidu Śląskiego, Cysterskie Kompozycje Rud Wielkich, Lasy nad Górną Liswartą, Żywiecki, Rezerwat Sasanek czy Park Krajobrazowy Orlich Gniazd. Warto odwiedzić zwłaszcza ten ostatni: średniowieczne ruiny obronnych zamków na „Szlaku Orlich Gniazd” otwierają długą listę zamków i pałaców na ziemi śląskiej. Do tych, które pełniły niegdyś funkcje obronne, należą też pozostałości zamku w Ogrodzieńcu w okolicach Zawiercia, zamków w Olsztynie, Bobolicach i Mirowie.

 Prawdziwą perłą wśród zamków śląskich jest, zbudowany w stylu francuskiego neorenesansu, zespół pałacowo-parkowy książąt pszczyńskich w Pszczynie. Obecnie w jego świetnie zachowanych wnętrzach mieści się Muzeum Zamkowe, a otaczający rozległy park zaprasza do urokliwych przechadzek.

Funkcję muzeów i hoteli pełni dziś wiele śląskich pałaców, szczególnie tych wybudowanych w XVIII i XIX wieku jako reprezentacyjne siedziby rodzin ziemiańskich, właścicieli fabryk i kopalń. Do takich miejsc należą m. in. Zameczek Myśliwski w Promienicach, niedaleko Pszczyny (dawna rezydencja książąt pszczyńskich), Pałac Schona w Sosnowcu czy Zamek Prezydencki w Wiśle, na Zadnim Groniu, który przed II wojną światową był górską rezydencją prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Niektóre z byłych pałaców, np. zabytkowy pałac w Pławniowicach, z unikatowymi, XIX-wiecznymi wnętrzami, poza noclegiem i ofertą muzealną, umożliwiają organizowanie konferencji czy seminariów. Dodatkowym atutem tego pięknego zespołu pałacowo-parkowego jest bliskie sąsiedztwo dużego zalewu.

 Jednym z największych zabytków województwa śląskiego, magnesem przyciągającym rzesze turystów i pielgrzymów, których liczbę szacuje się na blisko 5 milionów rocznie, jest niewątpliwie Klasztor Ojców Paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie, ze znajdującym się tam cudownym obrazem Czarnej Madonny. Innym miejscem kultu, z tradycją pieszych pielgrzymek sięgających XVII wieku, są Piekary Śląskie z obrazem Matki Boskiej Piekarskiej. Interesującą propozycją jest również 335-kilometrowy Szlak Architektury Drewnianej, którego ozdobą jest około siedemdziesiąt drewnianych kościołów, kaplic i dzwonnic, zachwycających prostotą konstrukcji.

Na turystów, wybierających się na Śląsk, czekają również obiekty związane z górnictwem, stanowiące wizytówkę regionu. Należą do nich m. in. Kopalnia Zabytkowa Rud Srebronośnych i Sztolnia Czarnego Pstrąga w Tarnowskich Górach, zabytkowa kopalnia „Ignacy” w Rybniku, dwa zabrzańskie skanseny podziemne „Guido” i „Królowa Luiza” oraz Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Za szczególnie ciekawą warto uznać Kopalnię Zabytkową Rud Srebronośnych tworzących rozległy labirynt częściowo zalanych podziemnych chodników i pokopalnianych wyrobisk. 270 metrów trasy (liczących w całości 1 700 m) pokonuje się, płynąc łodziami. Z kolei Sztolnia Czarnego Pstrąga to aż 600 metrów podziemnego spływu kopalnianymi korytarzami! Obiekty te należą do Szlaku Zabytków Techniki, które obejmuje dziedzictwo przemysłowe województwa śląskiego, stanowiące o specyfice regionu. Inne, godne polecenia miejsca tego szlaku, to Górnośląska Kolej Wąskotorowa, jeżdżąca nieprzerwanie od 150 lat na trasie: Bytom – Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie – Tyskie Browary Książęce i Muzeum Piwowarstwa w Tychach oraz Radiostacja w Gliwicach – drewniana wieża, uznana za inżynieryjny unikat na skalę światową. Łowcy ciekawostek zainteresują się zapewne propozycjami Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie, Muzeum Chleba w Radzionkowie, gdzie własnoręcznie można przygotować i upiec chleb, Muzeum Najmniejszych Książek Świata Zygmunta Szkocnego w katowickiej dzielnicy Piotrowice, w którym zgromadzono miniaturowe wersje dzieł literatury polskiej. Obiekty sztuk plastycznych można oglądać m. in w Muzeach: Śląskim w Katowicach i Górnośląskim w Bytomiu. W Muzeum bytomskim na uwagę zasługuje Dział Archeologii z najbogatszym zbiorem zabytków mówiących o przeszłości śląskiej ziemi: od paleolitu po średniowiecze i renesans.

źródło: www.katowice.uw.gov.pl

Wizytówki