Powiat wołomiński jest jednym z 37 powiatów ziemskich województwa mazowieckiego i obejmuje 12 gmin o łącznej powierzchni 954 km2 (2,7% powierzchni województwa). Sieć osiedleńczą tworzy 7 miast i 188 miejscowości wiejskich. Liczba mieszkańców wynosi 213,7 tys., tj. 4,1% ludności województwa; w mieście mieszka 144,0 tys. osób (67,4%), a na obszarach wiejskich — 69,7 tys. (32,6%). W wyniku dodatniego przyrostu naturalnego i dodatniego salda migracji liczba ludności w porównaniu z 2000 r. zwiększyła się o 21,9 tys. (o 11,4%), przy czym populacja ludzi młodych (poniżej 25 lat) zmniejszyła się  o 4,2%, a osób starszych (w wieku 65 lat i więcej) zwiększyła się o 13,8%.
Powiat ma charakter usługowo-przemysłowy; użytki rolne stanowią 58,3% powierzchni, grunty leśne — 29,3%, zurbanizowane i zabudowane — 9,5%, a pod wodami — 0,7%. Wskaźnik lesistości należy do najwyższych wśród powiatów województwa. Ponad 20% powierzchni (w 2008 r.) to obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione, w tym m.in. położona w granicach powiatu część Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz rezerwaty przyrody Dębina, Śliże i Grabicz. Walory przyrodnicze sprzyjają rozwojowi funkcji rekreacyjno-turystycznej.
Stopień rozwoju infrastruktury komunalnej w powiecie jest znacznie zróżnicowany. Udział mieszkańców korzystających z wodociągu wynosił
w 2008 r. od 6,9% (gm. Klembów) do 83,4% (gm. Wołomin), 2 gminy nie miały sieci wodociągowej; a korzystających z kanalizacji  od 4,4% (gm. Kobyłka) do 91,6% (gm. Ząbki), 2 gminy nie są skanalizowane. Relatywnie najwięcej ludności korzystało z sieci gazowej w gm. Ząbki (82,7%), a najmniej w gm. Poświętne (5,1%); w 2 gminach nie było sieci gazowej.
Na terenie powiatu mają siedzibę 23292 podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON, tj. 1090 w przeliczeniu na 10 tys. ludności. Spośród nich 81,8% to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, a 95,9% to mikroprzedsiębiorstwa (o liczbie pracujących do 9). Firmy najczęściej prowadzą działalność związaną z handlem; naprawą pojazdów samochodowych (30,8%), budownictwem (14,3%) oraz przetwórstwem przemysłowym (11,5%).
W 2008 r. w usługach pracowało 58% ogółu pracujących*, w przemyśle i budownictwie  35%, a  w rolnictwie, łowiectwie i leśnictwie oraz rybactwie  17%. Stopa bezrobocia wynosiła 12,5% (w 2009 r.) i była wyższa o 3,5 pkt proc. niż w województwie ogółem.
Dochody budżetu powiatu w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynoszą 546 zł i są niższe o 226 zł od średniej dla ogółu powiatów ziemskich w województwie. Pod względem wartości tego wskaźnika powiat zajmuje 36 lokatę w województwie (pierwsze miejsce ma powiat przasnyski —  1168 zł, a ostatnie siedlecki — 442 zł).  
* Według PKD 2004; łącznie z pracującymi w rolnictwie indywidualnym.
(GUS)

Powiat Wołomiński - Statystyczny portret terytorium Statystyczne Vademecum Samorządowca - innowacyjna publikacja opracowana przez Główny Urząd Statystyczny, przedstawia statystyczne portrety jednostek terytorialnych naszego kraju. czytaj więcej